Demurrage, detention, per diem – za co płacisz
Nazwy bywają używane różnie, a dokładne definicje zawsze podaje taryfa armatora. Najczęstszy podział (tak definiuje je np. MSC):
- Demurrage – opłata za pełny kontener, który po upływie czasu wolnego nadal stoi na terminalu. Płacisz za zajmowane miejsce.
- Detention – opłata za używanie kontenera armatora po upływie czasu wolnego.
- Per diem – opłata za kontener armatora, pełny lub pusty, który jest poza terminalem, np. u odbiorcy, i nie wrócił w terminie.
- Storage – opłata terminalu lub placu za przechowanie kontenera.
W uproszczeniu: demurrage i storage dotyczą miejsca, detention i per diem – sprzętu. Często obie opłaty naliczają się równolegle albo jedna po drugiej.
Jak liczy się czas wolny
Każdy armator podaje w taryfie liczbę dni wolnych od opłat (free time) – osobno dla importu i eksportu, dla rodzaju kontenera i portu. Zegar zwykle rusza od dostępności kontenera po wyładunku lub od wydania z terminalu, a stawka dzienna rośnie z każdym kolejnym okresem. Warto znać wyjątki: na przykład Hapag-Lloyd w USA wstrzymuje zegar demurrage i detention, gdy kontener zostaje zatrzymany do kontroli celnej bez winy klienta.
Ile to kosztuje
Stawki zależą od portu i armatora i mocno się zmieniają. Według benchmarku Container xChange średnie opłaty w 2023 roku spadły o 25% rok do roku i były o 14% niższe niż w 2020 roku. Mimo to w części dużych portów, m.in. w Antwerpii i Rotterdamie, pozostały powyżej poziomu z 2020 roku, a najdroższe były porty w USA. Ponieważ stawka rośnie z każdym dniem, kilka dni opóźnienia przy większej liczbie kontenerów szybko daje poważną kwotę.
Faktura – co sprawdzić
W USA od maja 2024 r. obowiązuje reguła amerykańskiej komisji morskiej FMC (na podstawie ustawy OSRA 2022). Armator i terminal muszą wystawić fakturę za demurrage lub detention w ciągu 30 dni od naliczenia opłaty i mogą obciążyć tylko stronę umowy przewozu albo odbiorcę. Faktura musi zawierać m.in. numer kontenera, datę dostępności, liczbę dni wolnych oraz datę ich początku i końca. Klient ma co najmniej 30 dni na wniosek o obniżenie lub zwrot opłaty. W Europie takich przepisów nie ma i warunki wynikają z taryfy oraz umowy, ale te same dane warto sprawdzać na każdej fakturze.
Jak ograniczyć opłaty
- Znaj swój czas wolny. Zapisz dla każdego kontenera, kiedy zaczyna się i kończy free time. Negocjuj dłuższy czas wolny przy dużych wolumenach.
- Odbieraj i zwracaj na czas. Najczęstsza przyczyna opłat to kontener, który stoi u odbiorcy nierozładowany albo pusty czeka na odwóz.
- Miej własne daty. Do porównania z fakturą potrzebujesz własnego zapisu: kiedy kontener wyjechał z terminalu, dotarł do magazynu, został otwarty i wrócił.
- Reaguj na postój. Kontener, który od dwóch dni stoi w jednym miejscu, to sygnał, żeby zadzwonić, zanim skończy się czas wolny.
Jak pomaga monitoring kontenera
Lokalizator nie zmienia taryfy armatora, ale daje dane i czas na reakcję:
- Geostrefy wokół terminalu, magazynu i depotu kontenerów pustych pokazują godzinę wyjazdu, przyjazdu i zwrotu – bez telefonów do przewoźnika.
- Alarm otwarcia drzwi pokazuje, kiedy kontener faktycznie rozładowano. Ma go np. magnetyczny AT410 i montowany na zawiasie Tetis.
- Alarm postoju przypomina o kontenerze, który za długo stoi w jednym miejscu.
- Historia trasy to dowód przy wyjaśnianiu faktury, np. gdy kontener czekał na terminalu z powodu kontroli celnej.
Zobacz urządzenia do monitoringu kontenerów albo przetestuj je w ramach zestawu startowego. O tym, jak śledzić kontener w porcie i na morzu, piszemy w artykule śledzenie kontenera morskiego.